NEDERGEDAALD TER HELLE (VII)

Toen Annelies een keer bij haar tante op bezoek was, liep er iets mis tussen haar en die stomme tante van haar. Ze was kwaad en er ontviel haar een opmerking die je niet zou verwachten van een welopgevoed meisje. ‘Foei’, zei die tante toen, ‘wanneer je zo doorgaat Annelies, dan kom je nog in de hel terecht’. Toen ze later thuis kwam vroeg ze haar moeder: ‘Mama, kom ik later in de hel?’ ‘Hoe kom je daar nu bij?’ ‘Tante Frieda heeft gezegd, als je zo kwaad bent, kom je in de hel.’ ‘Nee hoor Annelies,’ zei haar moeder toen, ‘geen sprake van, je komt niet in de hel. We vinden het natuurlijk wel jammer wanneer je je zo onopgevoed gedraagt. Maar we blijven natuurlijk altijd van je houden. Achteraf heb je er zelf misschien wel het meest last van dat je weer zo kwaad bent geweest.’

Even later vroeg Annelies: ’Mama, wat is dat eigenlijk, de hel?’ Toen zei haar moeder: ‘Vroeger waren de mensen vaak bang dat God op een bepaald moment helemaal niks meer met hen te maken zou willen hebben en dat Hij hen van zich weg zou sturen. Maar dat is niet zo, dat zou God nooit doen.’

Ja, de hel komt in de bijbel voor, maar sporadisch. Als een dreigend woord, maar we moeten goed beseffen dat een dreigend woord iets anders is dan informatie over wat er mogelijk na onze dood kan gebeuren. Toen ik jong was en, bijvoorbeeld na een middag zwemmen, honger had, gaf mijn moeder mij voor het eten soms al een lekkere dikke boterham met kaas in de hand. Steevast zei ze er dan bij: ‘Je mag er niet mee op straat komen, want als de politie je ziet, wordt je meegenomen!’ Dat was effectief. Daar ging dreiging van uit. Hoogstens durfde ik aan het eind van het steegje naast ons huis om het hoekje te kijken of er ook een agent op straat liep. Mijn boterham hield ik dan achter mijn rug, want stel je voor dat ik al etend gezien werd! Heeft mijn moeder me voorgelogen? Nee, ze heeft me opgevoed. In dit geval misschien wel met middelen die niet iedereen wenst te hanteren, maar dat is een ander verhaal. Trouwens, wie kent niet het dreigwoord dat gekoppeld werd aan de zak van zwarte Piet, die stoute kinderen mee nam naar Spanje om daar heropgevoed te worden! Geen informatie over een reële mogelijkheid van een onvrijwillige zeereis, maar een goedheilig spel om ernst te maken met de opgave in een kinderleven om niet stout te zijn.

Zo lees ik ook de teksten waarin de hel voorkomt. De God die niet eeuwig blijft toornen (psalm 103), die alles nieuw zal maken (Openbaringen 21: 5), houdt er geen martelkamers op na.

Ds. Cor Waringa