HET DIENSTBOEK, DEEL II (1^E AFLEVERING)

Zeven jaar geleden kwam het Dienstboek, deel I, een proeve, uit. Daarin vooral een schat aan informatie over de mogelijke liturgieën voor de zondagse eredienst. Het boek heeft als titel meegekregen: ‘Schrift, Maaltijd, Gebed’ en het telt maar liefst 1288 bladzijden. Ik vind het nog steeds een aanrader voor betrokken kerkgangers.

Naast de liturgische gegevens voor de zon- en feestdagen vinden we er ook een groot aantal liturgische gezangen in en heel veel gebeden voor allerlei situaties, thuis en in de kerk. Bovendien bevat het dienstboek een uitvoerige toelichting op het hoe en waarom van de aangegeven orden van de diensten.

Nu is deel II verschenen. Opnieuw een proeve, want wat er aangeboden wordt moet in de vierende gemeente beproefd en geproefd worden. Dit deel, getiteld ‘Leven, Zegen, Gemeenschap’, is met zijn 1024 bladzijden ietsje dunner. Het bevat liturgische informatie voor wat in de hoofdstukken achtereenvolgens genoemd wordt:

- Doop en Belijdenis,

- Maaltijd van de Heer (nu bij bijzondere gelegenheden),

- Bevestiging van ambtsdragers

- Inleiding in een bediening (kerkelijk werkers)

- Bediening van de verzoening

- Zegeningen

- Liefde en trouw

- Uitvaart en rouw

Elk hoofdstuk wordt afgesloten met suggesties voor liederen. Graag wil ik de komende tijd u iets doorgeven uit elk van deze hoofdstukjes. In de eerste plaats wat de inhoud van het hoofdstuk is en in de tweede plaats een proefje uit deze proeve.

De eerste 50 bladzijden bevatten inleidende gedeelten. In dit dienstboek zijn eerder verschenen SoW-handreikingen van het samenwerkingsorgaan voor de eredienst herzien en oude formulieren uit de gereformeerde (bonds)traditie hertaald. In dit eerste gedeelte is ook een leeswijzer opgenomen om wat thuis te raken in dit boek en verder een aanwijzing over het gebruik van liturgische kleuren. Tot slot wil ik noemen een uiteenzetting over muziek in de kerkdienst. Daaruit neem ik ook het proefje voor deze keer:

Muziek is van zichzelf georganiseerd geluid, pure klank. Muziek is niet ‘waar’ of ‘onwaar’, zoals een mededeling dat wel kan zijn. Evenmin is muziek ‘droevig’ of ‘vrolijk’, zoals een treurwilg niet droevig is en een jurkje niet ‘vrolijk’. Net als gewone taal heeft muziek een symboolfunctie: muziek verwijst naar menselijke gevoelens en kan deze opwekken. Ze kan een heilzame en troostende uitwerking op ons hebben wanneer we somber zijn of onder een last gebukt gaan. Maar het komt ook voor dat zij zulke gevoelens in ons juist bevestigt of zelfs versterkt. Dit alles heeft niet in de eerste plaats betrekking op de muziek zelf, maar op de reacties die zij oproept. Want muziek is een werkelijkheid waarop mensen ambivalent en dus verschillend kunnen reageren.

Ds. Cor Waringa